Sarjana Serabutan (Oleh Ribut Achwandi)

oleh -229 views
banner 340x110 banner 340x150

 

Slamet nembé otokmetu. Jaréné dino iki mulai kerja ning nggoné Kaji Amat, wong sing paling sugih ning ndéso kéné, juragan batik sing paling suksès. Pantes baé mlakuné kok èntèngé pok kaé. Ora koyo pas minggu winginané. Ndisék, nèk mlaku sikilé koyo diganduli watu. Gegeré koyo nggèndong kayu sing gediné pok. Guluné koyo garan pacul kabotan paculé. Pokokmèn nèk disawang ora nyenengké.

banner 740x140

Saiki, kabèh wis séjé. Watuné wis dadi krikil, kayuné wis dadi carang, garan pacule wis dadi linggis. Katok seger, katok trengginas. Pokoké sakporé!

Koyo lék Sapar, bapakané Slamet, mesthiné seneng weruh anaké wis ora nganggur manèh. Sakora-orané lego. Mergo, koyo Slamet kuwi wis diarep-arepé nemen karo wong tuwané. Maklum anak mbarep. Koyo wit mono wis dientèni wohé. Yo koyo kuwi sing dirasaké lék Sopanah, mèlu seneng. Sakora-orané wis ora kudu mikirk carané Slamet mèn mentas.

Tapèkno, wis kokuwi po’o izék meso baé ono sing ngrasani. Omongan-omongan ora pénak, omongan sing biso ngabangké kuping, manaské ati. Mbuh, kuwi mergo iri opo serik, sing jelas omongan sing ora kepénak dirungoké izék baé ono. Koyo-koyoné ora ikhlas nèkSlamet urip seneng. Koyo-koyoné, ora nono manèh panggonané bener nggo Slamet. Kerjo salah, nganggur opo manèh.

“Halah, paling kerjo mburuh bé kemliti!” omongé Casmudi ngepasi dèknèn weruh Slamet liwat.

“Lah sing jenengé kerjo kuwi yo mburuh ra Kang. Nèk sing mènèhi gawéan lha kuwi jenenge juragan,” Rohman nyeplos.

“Pénak temen bos. Bos kuwi nèk ono pawitané karo pawakané!” ujaré Casmudi.

“Lha nèk koyo Slamet, pawakané éntuk ora kiyé?”

Bar koyo kuwi kabèh do cekakakan, pating cemruwèt. Ngguyu seru-serunan. Koyo-koyo Slamet kuwi ora ono regané. Melas yo melas. Tapino’o ora kudu dimelasi. Kabèh mesthiné wis ono sing ngatur. Bocah koyo Slamet kuwi ora ijèn. Izék akèh Slamet-slamet liyané. Éntuk kerjo mergo bejo.

Nèk didelok dèk pawakan, Kaji Amat kuwi pancèn pantes dadi majikan. Opo manèh pancèn keturunan juragan. Pas jamané nom-noman, Kaji Amat kuwi tampilané sakporé. Setèlan klambiné apik-apik, tur ngetarani mèrek larang. Pokokmèn sakporé! Saben ono montor anyar mesthi nduwé. Yo karuan baé wong bapakané juragan paling sugih sak kecamatan. Duwé pranggok, sawah, kebon, karo’an toko-toko ning pasar. Durung bisnis kapalé. Mugakno akèh wong kampung dèk ngendi-ngendi baé do kerja mrono.

Wis kokuwi, bapakané Kaji Amat yo apikan. Èntèng tangan tur ora gegem. Nèk ono sing kesusahan gampang disambati. Bloboh. Sifat sing apikan koyo kuwi mau diturunké tekan Kaji Amat sak anak-anaké. Mugakno koyo Kaji Amat ning kampungé kuwi dihormatiné nemen. Padalo mangan bangku sekolah bé ora tau. Lha wong mbiyèk jamané izék bocah, sekolahé SD tok. Kuwi bé ora lulus. Lha wis piyé manèho, dasaré Kaji Amat mbiyèk kuwi bocahé mbleleré pok-pokan.

Tapi yo kuwi, nèk urusan kerjaan, Kaji Amat ora main-main. Nèk kerjaané anak buah ono sing ora bèrès, siap-siap disengèni baé. Omongané biso pedesé nemen. Ngungkuli pedesé lombok sètan. Nèk mréntah sak dek sak nyet. Ora keno dibantah, opo manèh diselag. Biso sak kal dipecat. Anak bojo tangisan ning omah.

“Met! Kéné!” Kaji Amat ngundang Slamet karo’an ngacung-ngacungiopo baé sing kudu digarap Slamet. “Sing kéné dibèrèsi kiyé.”

Slamet isané manthuk-manthuk. Ora wani mbantah opo manèh nyelo.

“Dino iki, kabèh kudu bèrès. Ngerti?”

“Nggih,Pak Kaji.”

“Dino iki kuwi nyong bakal ono tamu agung, dadi kabèh kudu resik. Paham?”

“Paham, Pak Kaji.”

“Kaé, kolam iwaké dikuras ho.”

“Nggih, Pak Kaji.”

Garan sapu digegem. Diayun-ayun nganggo tangan kiwo tengené. Godong-godongan sing ning latar karo’an sing semebar ning njogan diresiki kabèh. Regetan sing do ting slebar dikumpulké. Sakwisé, kabèh diguwak ning blumbang mburi omah. Terus diobong. Lubar ngresiki latar garèkan nguras kolam iwak. Kabèh kerjaan dikerjaké temenanan. Nganti lempohé pok. Tapi kabèh dilakoni.

“Seasliné kuwi nyong yo kepekso, lék. Tapi kon piyé manèh, luru gawéan saiki ora gampang. Timbang nganggur yo tak lakoni baé,” tuturé Slamet karo Lék Sujak.

“Yo… yo, koyo nyong kuwi ora patio paham ndi sing pantes, ndi sing ora. Sing penting mlaku. Cuman nèk manut omongané wong-wong kampung, opo yo pantes, sarjana dadi jongos? Bloko-blokonan baé kiyé ho… nyong ora mentolo nèk krungu omongan koyo kuwi, Met,” ujaré Lék Sujak.

“Sampéyan bener lék. Kuduné lulusan sarjana koyo nyong kuwi nyambut gawéné kepénak. Ning kantoran, ora ning nggon kotoran. Yo mau-mauné nyong isin, Lék. Tapèkno nyong mikir, lha opo nyong pak urip nganggo isin? Wong sing ning kantoran sing do korupsi baé ra do isin. Mosok nyong kerja ning nggon kotoran tur ora ngotori gawéan kok malah isin.”

“Jaman wis kewalik-walik, Met. Sarjana ngawulo karo wong sing ra sekolah. Kerjo sing resik dianggep ngisin-isini. Ah, nèk kabèh dipikiri, iso ra waras temenan awaké ndéwé,” tuturé Lék Sujak ngadem-ademi.

“Ha’ah lék. Bener sampeyan.”

Wis jam 10 awan, Kaji Amat nembé baé salin. Klambi setèlan batik, clononébahan sarung palékat. Koyoné Kaji Amat wis siap-siap nrimo tamuné. Soalé dèk mau bola-bali dolanan télpon. Ora let suwi, kadèk njobo ono suworo mobil mandeg. Lék Sujak gagiyang mbukai gerbang. Jebul bener, mobilé rombongan tamu. Ono rong mobil.

Mobil sing pertama diparkir pas jèjèr kolam iwak. Mobil keloro diparkir ning sebelahé taman. Teko siji lawangé mobil tamu dibuka. Tamuné mudun siji-siji dèk mobil.

“Monggo, Pak,” Slamet nyopo tamusrèsèh.

“Loh, kowé Slamet kan?” tamu sing nembé metu dèk mobil kuwi nglaruhi Slamet.

“Loh, Pak…,” Slamet kagèt terus langsung salim. Tangané tamu diambung.

“Lha kok iso tekan kéné?”

“Kulo nyambut damel, Pak,” jawabé Slamet.

Tamuné terus manthuk-manthuk.

Ora let suwi Kaji Amat marani tamuné ning taman. “Monggo, Ji,” Kaji Amat nyambut tamu-tamuné.

Barang kabèh wis mlebu omah, Lék Sujak nggandèng tangané Slamet. Digèrèt ning pojokan taman.

“Sopo, Met? Koyoné kenal kowé?”

Slamet clingukan. Kukur-kukur sirahé. Bingung pak njawab opo.

“Ono opo, Met? Kok koyo bingung?”

“Haduh… kisininan temenan aku, Lék. Isin tur nemen,” jawabé Slamet.

“Isin piyé?”

“Wis pokokmèn isin, Lék. Nyong isiné pok. Pak didèlèh ngendi manèh raiku, Lék?”

“Isin piyé, Met? Isin piyé?! Opo kowé tau nggawé salah karo tamu kuwi mau pok?”

Slamet gèdèk-gèdèk.

“Lha nèk ora tau kok pijaran isin?”

“Soalé ngéné lék, tamu sing mau kaé, tamuné kajiné kaé, sing ngajak omong mau, kaé rèktoré nyong, Lék. Lha rombongané kaé dosèn-dosèné nyong mbiyèk, Lék. Duh! Ciloko… ciloko. Kok apes temen nyong.”

Lék Sujak terus ngrangkul pundaké Slamet. Ngerti opo sing dirasaké Slamet. Pernahé gelo tur isin. “Kuwi lumrah, Met. Lumrah. Ojo digelani. Ojo digawé ati. Iki dudu salahmu. Dudu salahé sopo-sopo. Ora usah isin. Paribasané mancing, sak ampuh-ampuhé bangi sing dinggo mancing, durung mesthi ngéntuké iwak sing gedi-gedi. Opo ndéwé pak sélak? Ora… ora, Met. Awaké ndéwé kuwi ora iso sélak. Sak sabaré koyo opo, awaké ndéwé ora biso jèngkèl. Opo manèh nggelani sing wis kelakon. Wis, Met. Sing penting koyo omonganmu mau, kerjo ning barang reget ning awaké ndéwé ora ngregeti gawéan tur ora melu reget.”

Ora suwi, Kaji Amat ngundang Slamet. “Met! Slamet! Réné.”

Slamet gedabigan. Atiné ora karuan. Koyo-koyo bakal ono kedadèn. Lék Sujak mènèhi kode mèn Slamet gagiyak ngadep Kaji Amat.

“Ngéné, Met. Tamu-tamu iki wis kenal kowé. Jaréné kowé kuwi mantan mahasiswa teladan. Lha, saiki Pak Rèktor kepingin omong-omongan karo kowé. Monggo, Ji,” Kaji Amat nyumangaké Pak Rèktor.

“Ngéné, Met. Sakdurungé aku karo kanca-kanca iki njaluk ngapurané, nèk nganti ora nggatèké kowé. Aku ngrumangsani isin, mosok mahasiswa pinter koyo kowé kok dadi jongos. Kuduné kan yo ora. Mulané, iki mau aku njaluk karo pak Kaji Amat, kiro-kiro nèk kowé tak jaluk kerjo ning kampus piyé? Kaé nggon staf TU ono sing lowong. Tapi Kaji Amat ora gelem mutusi, mergo kabèh putusan ning awakmu. Dadi, saiki kowé piyé?”

Slamet ndingkluk. Ora wani nyawang pasuryané Pak Rèktor. Rumongso isin.

“Wis Met, ora usah dipikir dowo. Trimo baé,” ujaré Kaji Amat.

“Anu, Pak Kaji, Pak Rèktor. Sakdèrèngé kulo nyuwun pangapurané. Sanès kulo mboten ngurmati Bapak, kulo maturnuwun sanget sampun digatèkaké.Nanging sakmeniko kulo kok takséh abot anggèné nampi dawuhé Pak Rèktor. Kulo lagi mawon ditampi kerjo ten mriki. Mosok kulo sampun kedhah pindah. Kok rasa-rasanipun mboten kepénak ati.”

“Wis, Met. Nyong wis ikhlas. Trimo baé, Met. Trimo. Nyong ora kaiki.”

“Ngapuntené Pak Kaji, sanès kulo mboten purun, tapi raos kulo, niki kok sarwo ndadak. Kulo ajréh menawi kabèh sing gampang bakal digampangké. Milo kulo taksih péngin ngawulo kaliyan Pak Kaji. Idep-idep kanggé sangu urip kulo. Kulo saget sinau bab urip panguripan luwih jero. Dalané kringet ora gampang olèhé mili. Kulo pèngin ngrasakné krungkal-krungkelé dalan kringet niku wau, Pak Kaji. Nyuwun ngapurané, Pak Rèktor, Pak Kaji, menawi kulo lancang.”

Gemrigel rasané ati. Omongané Slamet pancèn ono beneré. Mugakno kuwi, Pak Réktor ora biso mekso, “Ora popo, Met. Ora popo. Aku ngerti. Aku sing kuduné njaluk ngapuro mergo aku luput. Duwé murid ngéné kok ora tak opèni. Ning, nèk pancèn kuwi putusanmu aku ora biso mekso. Nèk ngono, aku mung isané nitip pesen kaliyan Pak Kaji, titip Slamet ya, Ji.”

Slamet… Slamet. Diwènèhi dalan kepénak kok ora gelem. Tapi, piyé manèh, kuwi wis dadi putusané dhéwé. Yo kuwi sing jenengé dalan urip. Kabèh ora biso dipestèké. Slamet, sarjana terbaik ngawulo dadi jongos. Mergo dudu salahé luru gawéan, tapi wis pancèn dadi karepé. Dudu perkoro bejo lan apesé awak, tapi iki wis dadi dalan pilihané. Muga-muga slamet sak slamet-slameté, Met.

Pekalongan, 8 April 2015

banner 340x140 banner 350x140